Zasada równości szans i niedyskryminacji została określona w Wytycznych dotyczących realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027.

Oznacza ona, że każda osoba powinna mieć możliwość uczestniczenia w projekcie oraz korzystania z jego rezultatów na równych zasadach.

W projektach współfinansowanych ze środków UE oznacza to nie tylko zakaz dyskryminacji, ale również obowiązek identyfikowania i ograniczania barier, które mogą utrudniać udział określonym grupom osób.

Szczególnym elementem tej zasady jest zapewnienie dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Oznacza to projektowanie i realizację działań w taki sposób, aby mogły z nich korzystać osoby o różnych potrzebach i możliwościach.

Dostępność

Dostępność to możliwość korzystania z:

• infrastruktury,
• transportu,
• technologii i systemów informacyjno-komunikacyjnych,
• produktów i usług.

Wszystkie produkty i usługi w projekcie powinny być dostępne dla użytkowników o różnych potrzebach.

Rozwiązania, które powodują, że produkty projektów są dostępne dla wszystkich bez dyskryminacji, zostały opisane w standardach dostępności, czyli w załączniku numer 2 do Wytycznych dotyczących realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027.

Najważniejsze standardy dostępności, które należy uwzględnić przy planowaniu i realizacji projektów to:

• standard szkoleniowy,
• standard informacyjno-promocyjny,
• standard cyfrowy,
• standard transportowy,
• standard architektoniczny,

• inne standardy dostępne na Portalu Funduszy Europejskich (zakładka Dostępność – Działania na rzecz dostępności – Poradniki, standardy i modele).

Dostępność może obejmować m.in.:

• dostosowanie miejsc realizacji projektu do potrzeb osób z niepełnosprawnościami,
• zapewnienie dostępnych materiałów informacyjnych i edukacyjnych,
• stosowanie rozwiązań wspierających komunikację,
• zapewnienie dostępności cyfrowej stron internetowych i dokumentów,
• uwzględnienie indywidulanych potrzeb uczestników projektu.

Dyskryminacja

Na etapie przygotowania projektu należy przeanalizować, czy planowane działania mogą stworzyć bariery dla określonych grup odbiorców.

Jeżeli takie bariery zostaną zidentyfikowane, należy zaplanować działania służące ich eliminowaniu lub ograniczeniu.

Dyskryminacja może mieć charakter:

• bezpośredni,
• pośredni.

Niedopuszczalne jest różnicowanie sytuacji uczestników lub odbiorców projektu ze względu na ich cechy osobiste, takie jak:

• płeć,
• rasę, kolor skóry,
• wiek,
• niepełnosprawność,
• pochodzenie etniczne lub społeczne,
• przynależność do mniejszości narodowej,
• język,
• religia lub przekonania,
• poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy,
• orientacja seksualna,
• cechy genetyczne,
• urodzenie,
• status społeczno-ekonomiczny.

Celem lub skutkiem dyskryminacji jest naruszenie możliwości korzystania z wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności na zasadzie równości z innymi osobami.

Ważne:

Jak realizować tę zasadę w projekcie

Realizacja tej zasady może polegać między innymi na:

• stosowaniu przejrzystych i obiektywnych kryteriów rekrutacji,
• zapewnieniu dostępnych form komunikacji i informacji,
• uwzględnieniu potrzeb różnych grup uczestników,
• monitorowaniu ewentualnych barier pojawiających się podczas realizacji projektu,
• wdrażaniu rozwiązań zwiększających dostępność i inkluzywność.

Projekt neutralny

W niektórych przypadkach projekt (element projektu, produkt, usługa) może nie mieć bezpośredniego wpływu na określone grupy odbiorców. Wówczas może zostać uznany za neutralny względem tej zasady. Wymaga to jednak odpowiedniego uzasadnienia we wniosku o dofinansowanie.

Ważne:

Neutralność określonego produktu projektu lub usługi nie zwalnia ze stosowania standardów dostępności dla realizacji pozostałej części projektu, dla której standardy będą mieć zastosowanie.

Neutralność nie zwalnia z obowiązku przestrzegania przepisów dotyczących niedyskryminacji oraz zapewnienia dostępności tam, gdzie jest to wymagane.

W neutralnych projektach trzeba zapewnić dostępność produktów pośrednich (np. strona internetowa, multimedia i dokumentacja zgodna z WCAG).

Zobacz więcej: Kiedy projekt może być neutralny (LINK do podstrony)

Dlaczego to ważne

Uwzględnienie zasady równości szans i niedyskryminacji pozwala tworzyć projekty:

• bardziej dostępne,
• skuteczniejsze,
• lepiej dopasowane do potrzeb różnych grup odbiorców.

Zobacz więcej:

Audyt dostępności projektu LINK

Jak stosować zasady równościowe i prawa podstawowe w projekcie? LINK