Wydatki na dostępność w projektach unijnych
Czym są wydatki na dostępność
Wydatki na dostępność to koszty, które zapewniają, że z projektu mogą korzystać wszystkie osoby – w szczególności:
- osoby z niepełnosprawnościami,
- osoby starsze,
- osoby ze szczególnymi potrzebami.
Dostępność oznacza możliwość korzystania z infrastruktury, usług, produktów, transportu, technologii i informacji na zasadzie równości przez wszystkich, szczególnie przez osoby z niepełnosprawnościami i osoby starsze.
Dlaczego dostępność jest obowiązkowa
Zgodnie z zasadą równości szans i niedyskryminacji:
- wszystkie produkty i usługi w projekcie muszą być dostępne dla wszystkich użytkowników.
Niedopuszczalne jest:
- założenie, że osoby z niepełnosprawnościami nie będą uczestniczyć w projekcie,
- odmowa udziału z powodu barier architektonicznych, cyfrowych czy komunikacyjnych.
Dostępność musi być zapewniona także w okresie trwałości projektu.
Uniwersalne projektowanie to podstawa
Dostępność zapewnia się przede wszystkim:
- poprzez uniwersalne projektowanie, czyli planowanie rozwiązań dostępnych dla jak najszerszej grupy użytkowników;
Musisz stosować:
- standardy dostępności dla polityki spójności 2021-2027,
- inne standardy i modele dostępne na Portalu Funduszy Europejskich (sekcja Dostępność – Działania na rzecz dostępności – Poradniki, standardy i modele).
A jeśli pojawi się dodatkowa potrzeba
Jeśli w trakcie realizacji projektu pojawi się osoba z niepełnosprawnością:
- możesz zastosować Mechanizm Racjonalnych Usprawnień (MRU)
czyli:
- indywidulane, nieprzewidziane wcześniej dostosowanie,
- dla konkretnej osoby i konkretnej potrzeby.
Zobacz więcej: Wskaźnik „Liczba projektów, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami” LINK do podstrony
Jak planować wydatki na dostępność
Na etapie przygotowania projektu:
- przeanalizuj wszystkie działania pod kątem dostępności,
- zaplanuj rozwiązania zgodne ze standardami dostępności dla polityki spójności,
- uwzględnij koszty dostępności w budżecie projektu.
Ważne:
Wszystkie działania w projekcie powinny być dostępne – to jest obowiązek, nie dodatek.
Kiedy wydatek jest kwalifikowalny
Wydatek na dostępność jest kwalifikowalny, jeśli:
- wynika z celu projektu,
- jest powiązany z działaniami projektowymi,
- realnie poprawia dostępność,
- jest racjonalny i uzasadniony.
Ważne:
Celem jest zapewnienie rzeczywistej dostępności.
Jakie wydatki zaliczamy do wydatków na dostępność – przykłady
Do wydatków na dostępność zaliczymy:
- Dostosowania zgodne ze standardami dostępności:
- architektonicznym, cyfrowym, szkoleniowym, informacyjno-promocyjnym, transportowym,
- innymi standardami i modelami dostępnymi na Portalu Funduszy Europejskich (sekcja Dostępność – Działania na rzecz dostępności – Poradniki, standardy i modele).
- Dostosowanie produktów projektu
- strony internetowe i aplikacje,
- materiały szkoleniowe,
- wydarzenia i szkolenia,
- infrastruktura i przestrzeń publiczna,
- środki transportu.
- Działania wspierające dostępność
- organizacja wydarzeń o tematyce dostępności,
- zakup sprzętu poprawiającego dostępność,
- dostosowanie przestrzeni edukacyjnej lub usługowej.
- Projekty usługowe i społeczne
- opieka wytchnieniowa,
- wypożyczalnie sprzętu rehabilitacyjnego,
- transport door-to-door,
- tworzenie placówek wsparcia (np. dzienne domy pomocy).
- Edukacja włączająca
- dostosowanie szkół i przedszkoli,
- wyposażenie sal terapeutycznych,
- wsparcie specjalistów (np. logopeda, nauczyciel wspierający).
A także wszystkie inne wydatki uzasadnione potrzebą zapewnienia dostępności mogą być uznane za kwalifikowalne.
Jak ujmować wydatki na dostępność w budżecie projektu
- jeśli cały koszt danej pozycji budżetowej dotyczy dostępności – to zostanie ujęty w jednej pozycji,
- jeśli tylko część danego kosztu dotyczy dostępności – podziel wydatek na dwie pozycje.
Przykład:
- 1 koszt materiałów szkoleniowych,
- 2 koszt materiałów szkoleniowych dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami
Dobra praktyka
- konsultuj rozwiązania i zakupy w projekcie z organizacjami osób z niepełnosprawnościami – unikniesz nietrafionych zakupów, np. schodołaz nie zapewnia realnej dostępności i nie jest rekomendowanym rozwiązaniem;
- dokumentuj wdrażanie dostępności;
- wydatki muszą być uzasadnione i powiązane z projektem;
- najpierw projektuj uniwersalnie, potem stosuj MRU;
- planuj dostępność od początku projektu.
Audyt dostępności w projekcie
Dobrą praktyką jest zaplanowanie audytu dostępności:
- na etapie przygotowania projektu, po zakończeniu projektu. W razie potrzeby można również przeprowadzić audyt w trakcie realizacji projektu.
Audyt dostępności:
- pozwala zidentyfikować bariery,
- wskazuje potrzebne działania,
- pomaga ocenić zgodność projektu ze standardami dostępności.
Ważne:
Koszty audytów dostępności mogą być kwalifikowalne w projekcie w ramach wydatków na dostępność – w części dotyczącej projektu.
Zobacz więcej: Audyt dostępności projektu LINK do podstrony
