Zbadaj dostępność swojego projektu

Opisz, jak zapewnisz równy dostęp do projektu wszystkim osobom, w tym:

• osobom z niepełnosprawnościami,
• osobom starszym,
• osobom narażonym na dyskryminację (w szczególności ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, wiek, pochodzenie etniczne lub społeczne, religię lub przekonania, poglądy polityczne i wszelkie inne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, orientację seksualną).

Wskaż, czy projekt ma pozytywny wpływ na realizację tej zasady.

Opisz, w jaki sposób zapewnisz dostępność:

• infrastruktury,
• usług i produktów,
• komunikacji,
• transportu,
• rekrutacji uczestników,
• zatrudnienia personelu.

Zapewnij dostępność wszystkim odbiorcom

Wszystkie produkty i usługi finansowane z funduszy unijnych muszą być dostępne dla wszystkich użytkowników – także w okresie trwałości projektu.

Wskaż działania, które umożliwią udział w projekcie osobom z niepełnosprawnościami i osobom starszym.

Niedopuszczalne jest wykluczanie kogokolwiek z powodu barier:

• architektonicznych,
• komunikacyjnych,

Nawet jeśli projekt nie jest bezpośrednio skierowany do osób z niepełnosprawnościami, jego rezultaty muszą być dostępne dla wszystkich, zgodnie z zasadą dostępności i równego traktowania.

Projektuj zgodnie ze standardami dostępności

Stosuj zasady uniwersalnego projektowania oraz standardy dostępności na lata 2021–2027.

Standardy to załącznik nr 2 do Wytycznych dotyczących realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027

Przeanalizuj każde zadanie w projekcie i opisz, w jaki sposób spełnia ono odpowiednie standardy, np.:

• szkoleniowy,
• cyfrowy,
• architektoniczny,
• transportowy,
• informacyjno-promocyjny.

Jeśli nie możesz spełnić wszystkich standardów:

• wyjaśnij dlaczego,
• wskaż, jak zapewnisz minimalną dostępność, np. poprzez:
• publikowanie dokumentów zgodnych ze standardem WCAG,
• szkolenia zespołu z zasad równościowych i antydyskryminacji,
• równościowe zasady zatrudnienia i podziału zadań,
• regulacje antymobingowe,
• elastyczne i dostępne warunki pracy.

Dostępność w obiektach zabytkowych

W przypadku obiektów zabytkowych konieczne jest opracowanie indywidualnych rozwiązań zapewniających dostępność.

Rozwiązania te powinny być uzgadniane z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Zgodnie ze Standardami dostępności dla polityki spójności (standard architektoniczny w obiektach zabytkowych) – dotyczy to w szczególności:

• obiektów wpisanych do rejestru zabytków lub na Listę Skarbów Dziedzictwa,
• robót budowlanych, badań architektonicznych oraz innych działań przy obiekcie zabytkowym wpisanym do rejestru zabytków,

W tych przypadkach, możliwość zastosowania konkretnych rozwiązań dostępnościowych każdorazowo ocenia wojewódzki konserwator zabytków.

Ważne:

Ochrona zabytków nie wyklucza dostępności i nie zwalnia z obowiązku jej zapewnienia.

Uwzględnij te uwarunkowania już na etapie planowania projektu, aby uniknąć opóźnień oraz konieczności wprowadzania istotnych zmian na etapie realizacji.

Oceń i uzasadnij wydatki na dostępność

Wydatki na dostępność muszą:

• wynikać z celu projektu,
• zapewniać dostępność jego produktów i usług.

Do wydatków tych zaliczysz m.in. koszty wynikające ze stosowania:

• standardów dostępności dla polityki spójności 2021-2027,
• innych właściwych standardów i modeli dostępności dla danego rodzaju wsparcia dostępnych na Portalu Funduszy Europejskich (zakładka Dostępność – Działania na rzecz dostępności –  Poradniki, standardy i modele).

Wszystkie wydatki uzasadnione potrzebą zapewnienia dostępności mogą być uznane za kwalifikowalne.

Jeśli w projekcie pojawi się osoba o szczególnych potrzebach, możesz zastosować Mechanizm Racjonalnych Usprawnień (MRU) – czyli sfinansować indywidualne, wcześniej nieprzewidziane dostosowania. Racjonalne usprawnienia to nie są działania, które wynikają z obowiązkowej dostępności wynikającej ze stosowania standardów dostępności. Racjonalne usprawnienia stosujesz wtedy, gdy mimo stosowania standardów dostępności pojawia się indywidulana potrzeba.

Zobacz więcej: Wskaźnik Liczba projektów w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami – LINK do podstrony

Dobra praktyka

Konsultuj rozwiązania dotyczące dostępności:

• z organizacjami działającymi na rzecz osób z niepełnosprawnościami,
• z osobami starszymi.

Dzięki temu lepiej zrozumiesz potrzeby użytkowników i unikniesz błędów projektowych.

Przykład: zakup niezalecanego schodołazu.

Schodołazy:

• bywają postrzegane jako niebezpieczne,
• ograniczają samodzielność użytkowników,
• w praktyce często nie są używane.

Dlatego schodołaz nie zapewnia realnej dostępności w przestrzeni publicznej.

Zobacz film, który przedstawia korzystanie ze schodołazu.

Zaplanuj dostępność w działaniach i zamówieniach

Masz obowiązek zapewnić dostępność w zamówieniach publicznych (zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych).

Dotyczy to również przygotowania dokumentacji przetargowej.

Zadbaj o to, aby:

• wszyscy użytkownicy mieli równy dostęp do produktów i usług,
• wymagania dotyczące dostępności były jasno określone w opisie przedmiotu zamówienia.

Uwzględnij:

• standardy dostępności dla polityki spójności 2021-2027 – adekwatnie do przedmiotu zamówienia,
• wymagania dostępności już na etapie opisu przedmiotu zamówienia (np. dla usług szkoleniowych, wydarzeń, stron internetowych, infrastruktury),
• dostępność dokumentacji zamówienia (np. ogłoszeń, formularzy, dokumentów przetargowych),
• kryteria lub warunki realizacji zamówienia uwzględniające dostępność produktów i usług.

Ważne:

Brak uwzględnienia dostępności w zamówieniach publicznych może skutkować tym, że projekt nie spełni wymagań w zakresie zasad równościowych.

Co sprawdza Komisja Oceny Projektów

Twoje opisy muszą być konkretne i spójne.

Opisz dokładnie działania, które zostaną zrealizowane w ramach projektu.

Komisja oceni:

• czy projekt ma pozytywny wpływ na zasadę równości szans i niedyskryminacji,
• czy produkty i usługi są zgodne z zasadami dostępności i uniwersalnego projektowania,
• czy wskazałeś spełnienie standardów dostępności adekwatnie do zakresu projektu,
• czy działania dotyczące dostępności są odzwierciedlone w:
• w budżecie projektu,
• wskaźnikach,
• opisie działań,
• dokumentacji projektowej.

Pamiętaj o przepisach krajowych

Jeśli jesteś podmiotem publicznym, musisz stosować:

• Ustawę o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (z 19 lipca 2019 r.),
• Ustawę o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych (z 4 kwietnia 2019 r.).

Jeśli jesteś przedsiębiorcą, dodatkowo musisz stosować:

Polski Akt o Dostępności (ustawa z 26 kwietnia 2024 r.), który:

• obowiązuje od czerwca 2025 r.,
• wprowadza obowiązek zapewnienia dostępności wybranych produktów i usług,
• dotyczy tylko produktów i usług wprowadzonych na rynek po 28 czerwca 2025 r.

Mikroprzedsiębiorcy są zwolnieni z obowiązków stosowania tej ustawy, ale nie z zapewnienia dostępności wynikającej z Wytycznych dotyczących realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027  – nowe produkty powinny być projektowane zgodnie z zasadami uniwersalnego projektowania.

Więcej informacji:

• Strona Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej – Polski Akt o Dostępności,
• Wytyczne Jak zapewnić dostępność produktów i usług.