Jak powstał raport?

Raport powstał pod koniec 2025 roku w ramach projektu „Sprawny system rewitalizacji – podsumowanie 10-lecia funkcjonowania ustawy o rewitalizacji”. Głównym celem projektu było dokonanie pogłębionej, wieloaspektowej oceny funkcjonowania ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji po dekadzie jej obowiązywania. Analiza dotyczyła w szczególności skuteczności, użyteczności oraz aktualności przyjętych rozwiązań systemowych. Oprócz bilansu dotychczasowych doświadczeń wdrożeniowych, projekt zakładał wypracowanie rekomendacji na przyszłość, możliwych kierunków zmian regulacyjnych oraz metodycznych.

W celu oceny i wyparcowania rekomendacji powołano ekspercką grupę roboczą, złożoną finalnie z trzydziestu siedmiu osób posiadających doświadczenia związane z regulacjami ustawy o rewitalizacji – praktyków, naukowców i ekspertów, w tym wywodzących się ze środowisk samorządowych szczebla lokalnego i regionalnego oraz administracji rządowej. Grupa dyskutowała o poszczególnych zapisach ustawy podczas dedykowanych spotkań, a także licznych regionalnych konferencji. Efektem prowadzonych prac było opracowanie raportu podsumowującego 10-lecie funkcjonowania ustawy.

Jak czytać raport?

Raport przedstawia (rozdziały 2, 3 i 5) zapis dyskusji wokół ustawy o rewitalizacji z kilku perspektyw – zarówno tematycznych, jak i w zależności od podmiotów uczestniczących w dyskusji. Część postulatów została omówiona w ramach dodatkowych ekspertyz, których syntezę także zamieszczono w raporcie (rozdział 6). Ponadto rozdział 4 zawiera przykłady dobrych praktyk działań rewitalizacyjnych. Najważniejsze wnioski z dyskusji i prac grupy eksperckiej zawarto w rozdziale 7. Przedstawiono w nim trzy koszyki rekomendacji dotyczących funkcjonowania ustawy o rewitalizacji:

• koszyk szybka zmiana – zmiany polegające na uproszczeniu procedury opracowania i aktualizacji GPR oraz wdrażania Specjalnej Strefy Rewitalizacji. Zmiany te zostały zdefiniowane jako najpilniejsze i najbardziej oczekiwane przez gminy.
• koszyk zmiany systemowe – kwestie wymagające podjęcia pogłębionych analiz, dotyczące m.in. instrumentów planistycznych czy zwiększenia spójności regulacji ustawy o rewitalizacji z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności w świetle wprowadzenia planu ogólnego gminy jako centralnego dokumentu planistycznego.
• koszyk metodologia – czyli tematy niewymagające zmian prawnych, ale wymagające wsparcia na etapie metodologii i uwzględnienia w działaniach szkoleniowych i doradczych.

Tym samym raport zachęca do dalszej pogłębionej dyskusji i działań służących doskonaleniu systemu wsparcia rewitalizacji w odpowiedzi na zidentyfikowane bariery i nowe uwarunkowania rozwojowe gmin.

Do pobrania:

• Raport końcowy z pracy grupy eksperckiej w ramach projektu pn. „Sprawny system rewitalizacji – podsumowanie 10-lecia funkcjonowania ustawy o rewitalizacji” (PDF 731 KB)

Przygotowanie raportu było elementem projektu pn. „Sprawny system rewitalizacji – podsumowanie 10-lecia funkcjonowania ustawy o rewitalizacji” zrealizowanego przez Centrum Doradztwa Rewitalizacyjnego Instytutu Rozwoju Miast i Regionów.