Podczas rewitalizacji zabytkowego parku modernizowane są schody. Czy w takim przypadku trzeba wykonać pochylnię dla osób poruszających się na wózkach, jeśli nie pozwalają na to wymagania konserwatorskie?

Odpowiedź

Nie zawsze. Jeżeli wymagania konserwatorskie uniemożliwiają wykonanie pochylni, a ograniczenia te wynikają z decyzji, zaleceń lub wytycznych właściwego konserwatora zabytków i są odpowiednio udokumentowane, możliwe jest odstąpienie od tego rozwiązania.

Taką możliwość przewidują Standardy dostępności dla polityki spójności 2021-2027 (standard architektoniczny w obiektach zabytkowych), które stanowią załącznik nr 2 do Wytycznych dotyczących realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027.

Należy pamiętać, że ochrona zabytków nie zwalnia z obowiązku zapewnienia dostępności. W pierwszej kolejności należy:

• przeanalizować możliwość zastosowania rozwiązań dostępnościowych, które będą możliwe do realizacji w danym obiekcie lub przestrzeni oraz
• określić wymagania dotyczące dostępności na etapie opisu przedmiotu zamówienia oraz
• zobowiązać wykonawcę do zastosowania m.in. standardów dostępności dla polityki spójności 2021-2027.

Jeżeli wnioskodawca/beneficjent posiada stanowisko konserwatora potwierdzające brak możliwości wykonania pochylni lub zastosowania innych rozwiązań zgodnych ze Standardami dostępności dla polityki spójności 2021-2027, może ono stanowić uzasadnienie odstąpienia od konkretnego wymagania.

Nie oznacza jednak rezygnacji z dostępności. W miarę możliwości należy wdrożyć inne rozwiązania  poprawiające bezpieczeństwo i dostępność, np.:

• odpowiednie oznakowanie schodów,
• pasy ostrzegawcze,
• kontrastowe oznaczenia,
• balustrady i poręcze.

Jeżeli charakter projektu na to pozwala, można również stosować dedykowane modele dostępności oraz rozwiązania w nich rekomendowane. Jeśli we wniosku o dofinansowanie zostanie wskazany właściwy model dostępności jako mający zastosowanie do projektu, model ten ma pierwszeństwo przed Standardami dostępności dla polityki spójności 2021-2027.

Przykładowo, dla projektów dotyczących parków przyrodniczych i leśnych zastosowanie może mieć „Model dostępnego parku przyrodniczego”, dostępny na Portalu Funduszy Europejskich w zakładce Dostępność  – Działania na rzecz dostępności –  Poradniki, standardy i modele).

Ważne

1. Każdy przypadek należy analizować indywidualnie. Brak możliwości zastosowania jednego rozwiązania dostępnościowego nie oznacza automatycznego zwolnienia z obowiązku zapewnienia dostępności w pozostałym możliwym zakresie projektu.
2. Dobrą praktyką jest konsultowanie planowanych rozwiązań zarówno z konserwatorem zabytków, jak i przedstawicielami środowiska osób z niepełnosprawnościami.
3. Warto uwzględnić te uwarunkowania już na etapie planowania projektu oraz jasno określić wymagania dotyczące dostępności w opisie przedmiotu zamówienia (np. na opracowanie projektu budowlanego lub wykonanie robót budowlanych).