To wsparcie dla samorządów i organizacji pozarządowych w działaniach na rzecz ochrony zabytków i integrowania wokół tego lokalnych społeczności. Ruszył nabór na ochronę i konserwację zabytków w Programie Kultura. Pieniądze pochodzą z Funduszy Norweskich i EOG, których wdrażanie w Polsce koordynuje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Wnioski można składać do 31 grudnia 2026 r.

Na co

Pieniądze mają trafić na ratowanie i renowację zabytków, zarówno budynków, jak i cennych przedmiotów czy księgozbiorów. Wsparcie obejmie między innymi:

• prace konserwatorskie, restauratorskie i budowlane przy zabytkach,
• konserwację i digitalizację zabytków ruchomych, księgozbiorów i muzealiów,
• zakup sprzętu i wyposażenia,
• porządkowanie terenu wokół zabytku – zieleń, ścieżki, ławki, oświetlenie,
• działania edukacyjne, promocyjne i szkoleniowe związane z projektem.

Celem ma być stworzenie nowoczesnej instytucji kultury (dla samorządów i ich instytucji) albo centrum aktywności społecznej (dla organizacji pozarządowych) – miejsc, które przyciągną mieszkańców i zaangażują lokalną społeczność.

Projekty muszą się zakończyć się najpóźniej 30 kwietnia 2031 r.

Dla kogo

O wsparcie mogą ubiegać się:

• samorządy, które składają wniosek w imieniu swoich instytucji kultury,
• samorządowe instytucje kultury, np. muzea, domy kultury, biblioteki,
• organizacje pozarządowe działające w obszarze kultury.

Dofinansowanie mogą uzyskać podmioty z siedzibą w Polsce poza miastami liczącymi ponad 500 tys. mieszkańców

Dofinansowanie

Na nabór przeznaczono łącznie ok. 273,5 mln zł (64,46 mln euro).

Pojedynczy projekt może otrzymać od ok. 4,24 mln do 14,85 mln zł dofinansowania (od 1 mln do 3,5 mln euro).

Dofinansowanie pokryje do 85 proc. kosztów projektu w przypadku samorządów i ich instytucji oraz do 95 proc. w przypadku organizacji pozarządowych.

Terminy

Wnioski można składać od 15 lipca do 31 grudnia 2026 r., elektronicznie, przez system e-Doręczeń.

Ocena wniosków potrwa od stycznia do maja 2027 r. Decyzję o przyznaniu dofinansowania i podpisanie umów zaplanowano na czerwiec 2027 r.

Partnerstwa

Warunkiem otrzymania dofinansowania jest partnerstwo z co najmniej jednym podmiotem z Polski, np. samorządem, instytucją kultury, organizacją pozarządową, szkołą lub uczelnią.

Opcjonalnie wnioskodawcy mogą zaprosić do współpracy również partnerów z Norwegii, Islandii lub Liechtensteinu, a także z Ukrainy lub innych krajów korzystających z Funduszy EOG. Partnerstwo z podmiotem z Norwegii, Islandii lub Liechtensteinu nie jest obowiązkowe, ale jest dodatkowo punktowane podczas oceny wniosku.

Gdzie znaleźć więcej informacji

Szczegóły znajdują się w ogłoszeniu o naborze na stronie Funduszy Norweskich i EOG.

Pytania dotyczące naboru można kierować na adres: dzialanie1.eog@kultura.gov.pl lub pod numer telefonu: 22 829 32 85.

O Programie Kultura

Program Kultura to ponad 106 mln euro z Funduszy Norweskich i EOG oraz polskiego budżetu na dziedzictwo kulturowe, projekty artystyczne i współpracę międzynarodową.

To jedno z największych zewnętrznych źródeł finansowania kultury w Polsce. Jego celem jest zwiększenie uczestnictwa w kulturze, ochrona różnorodności w sztuce oraz zrównoważony rozwój lokalnego dziedzictwa kulturowego – zwłaszcza poza dużymi aglomeracjami.

Operatorem programu, czyli instytucją, która organizuje nabory, wdraża fundusze i potem rozlicza program, jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

O Funduszach Norweskich i EOG

Fundusze Norweskie i EOG to program pomocowy, w którym państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego – Islandia, Liechtenstein i Norwegia – przeznaczają środki na rozwój 15 krajów UE, w tym Polski. Dzieje się tak dlatego, że te państwa EOG nie są członkami UE, ale korzystają z dobrodziejstw wspólnego rynku towarów i usług.

Polska jest największym beneficjentem IV edycji Funduszy Norweskich i EOG. Nasz kraj dysponuje kwotą około 4 mld zł (925 mln euro). W poprzedniej edycji było to prawie  3,5 mld zł (809,3 mln euro).

Fundusze Norweskie i EOG to wspólna, przyjazna komunikacyjnie nazwa dla dwóch mechanizmów finansowych – Norweskiego Mechanizmu Finansowego (finansowanego przez Norwegię) oraz Mechanizmu Finansowego EOG (finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię).