Czym jest Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (KPP) jest dokumentem, który w jednym miejscu gromadzi podstawowe prawa i wolności przysługujące każdej osobie w Unii Europejskiej. Obejmuje prawa osobiste, obywatelskie, gospodarcze i społeczne.

Prawa i wolności zawarte w KPP zostały pogrupowane w sześciu rozdziałach:

• godność,
• wolność,
• równość,
• solidarność,
• prawa obywatelskie,
• wymiar sprawiedliwości.

Co oznacza KPP w projektach współfinansowanych z funduszy UE

Poszanowanie KPP jest obowiązkowe przy realizacji projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej.

Oznacza to, że projekt nie może naruszać praw i wolności zagwarantowanych w KPP oraz powinien być realizowany z poszanowaniem praw wszystkich osób zaangażowanych w projekt, w szczególności:

• uczestników i uczestniczek projektu,
• pracowników i współpracowników,
• użytkowników produktów i usług powstałych w projekcie,
• wykonawców i partnerów projektu.

Na jakie prawa zwrócić szczególną uwagę

Projekty, które otrzymują dofinansowanie ze środków Funduszy Europejskich dla Kujaw i Pomorza 2021-2027 powinny być zgodne z zapisami KPP, a w szczególności z następującymi artykułami:

• 8 –  Ochrona danych osobowych
• 12 – Wolność zgromadzania się i stowarzyszania się
• 14 – Prawo do nauki
• 15 – Wolność wyboru zawodu i prawo do podejmowania pracy
• 20 – Równość wobec prawa
• 21 – Niedyskryminacja
• 23 – Równość kobiet i mężczyzn
• 24 – Prawa dziecka
• 25 – Prawa osób w podeszłym wieku
• 26 – Integracja osób niepełnosprawnych
• 28 – Prawo do rokowań i działań zbiorowych
• 29 – Prawo dostępu do pośrednictwa pracy
• 31 – Należyte i sprawiedliwe warunki pracy
• 34 – Zabezpieczenie społeczne i pomoc społeczna
• 35 – Ochrona zdrowia
• 36 – Dostęp do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym
• 37 – Ochrona środowiska

Dlatego planując projekt, warto przeanalizować, czy jego działania mogą wpływać na korzystanie praw określonych w KPP.

Jak realizować KPP w projekcie

Poszanowanie KPP może polegać m.in. na:

• zapewnieniu ochrony danych osobowych,
• stosowaniu przejrzystych zasad rekrutacji,
• przeciwdziałaniu dyskryminacji,
• zapewnieniu dostępności produktów i usług,
• przestrzeganiu praw pracowniczych,
• stosowaniu zasad równego traktowania,
• umożliwieniu uczestnikom zgłaszania uwag i skarg.

Warto przeanalizować wszystkie działania projektowe pod kątem ich wpływu na podstawowe prawa i wolności.

Skorzystaj z listy kontrolnej

Komisja Europejska przygotowała praktyczne narzędzie wspierające ocenę zgodności projektów z KPP – tzw. Listę kontrolną dotycząca praw podstawowych.

Zobacz: Wytyczne dotyczące zapewnienia poszanowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej przy wdrażaniu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych

Przydatne materiały:

• Przewodnik – Stosowanie Karty Praw Podstawowych w toku wdrażania projektów finansowanych z funduszy UE

Zgłaszanie naruszeń KPP

Jeżeli podejrzewasz, że projekt lub działania realizowane w ramach programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021-2027 są niezgodne z Kartą Praw Podstawowych, możesz zgłosić takie podejrzenie zgodnie z obowiązującą procedurą.

Dlaczego to ważne

Poszanowanie Karty Praw Podstawowych pomaga tworzyć projekty:

• zgodne z prawem i wartościami Unii Europejskiej,
• dostępne i bezpieczne dla użytkowników,
• wolne od dyskryminacji,
• lepiej odpowiadające na potrzeby społeczne.

Uwzględnienie KPP już na etapie planowania projektu ułatwia jego prawidłową realizację oraz ogranicza ryzyko wystąpienia nieprawidłowości.

We wniosku o dofinansowanie opisz konkretne działania, które pokażą, w jaki sposób projekt będzie realizowany z poszanowaniem praw i wolności określonych w KPP.

Zobacz więcej: Jak stosować zasady równościowe i prawa podstawowe w projekcie?