Czym są zasady równościowe i prawa podstawowe?
Zasady równościowe i prawa podstawowe stanowią jeden z kluczowych elementów realizacji projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej (zgodnie z art. 9 rozporządzenia ogólnego).
Ich celem jest zapewnienie, aby każda osoba mogła korzystać z efektów projektu na równych zasadach, bez względu na:
- płeć,
- wiek,
- niepełnosprawność,
- pochodzenie,
- wyznanie,
- orientację seksualną,
- poglądy oraz inne cechy mogące prowadzić do nierównego traktowania.
W praktyce oznacza to, że projekty finansowane z funduszy UE powinny być dostępne dla wszystkich i nikogo nie wykluczać.
Co to oznacza w projekcie
Realizacja projektu zgodnie z zasadami równościowymi i prawami podstawowymi oznacza:
- zapobieganie dyskryminacji,
- zapewnienie dostępności produktów i usług,
- uwzględnianie potrzeb różnych grup użytkowników,
- tworzenie rozwiązań dostępnych dla wszystkich (uniwersalne projektowanie),
- równe traktowanie uczestników, odbiorców i personelu projektu.
Projekt powinien być zaplanowany tak, aby każdy mógł z niego skorzystać.
Najważniejsze zasady w projektach UE
W projektach finansowanych z funduszy europejskich szczególne znaczenie mają:
- zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami,
- zasada równości kobiet i mężczyzn,
- poszanowanie praw i wolności wynikających z Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (KPP),
- poszanowanie praw osób z niepełnosprawnościami określonych w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (KPON).
Kiedy zasady mają znaczenie
Zasady równościowe i prawa podstawowe obowiązują na każdym etapie projektu:
- przygotowania wniosku o dofinansowanie,
- realizacji działań,
- rozliczania projektu,
- okresu trwałości projektu.
Ich spełnienie jest oceniane zarówno na etapie wyboru projektu, jak i podczas jego realizacji i kontroli.
Dlaczego warto uwzględnić je od początku
Uwzględnienie zasad równościowych już na etapie planowania projektu:
- ułatwia przygotowanie wniosku o dofinansowanie,
- pozwala uniknąć błędów i korekt w trakcie realizacji,
- zwiększa jakość projektu i jego dostępność dla odbiorców.
Najlepsze projekty to te, które od początku są projektowane „bez barier”.